Maakt luidsprekerkabel verschil?

De draaddikte van luidsprekerkabel begrijpen

Zoals de bekende uitspraak uit Star Trek ons leert: met natuurkunde valt niet te twisten. Feit is dat alle luidsprekerkabels onderweg van versterker naar luidsprekers signaal verliezen, doordat de inherente weerstand van de kabel een deel van de energie omzet in warmte. Zo werken conventionele gloeilampen en ouderwetse verwarmingstoestellen, en hetzelfde geldt voor kabels – ook voor luidsprekerkabels.

En het is een natuurkundige wet dat de draaddikte van de geleiders in een kabel – hun dikte, gemeten als de doorsnede in vierkante millimeters (of mm2) – en de lengte van het kabeltraject van invloed zijn op de impedantie, of weerstand, van de kabel en daarmee op de hoeveelheid signaalverlies.

Dat geldt ongeacht het materiaal van de geleider – koper, zilver of iets anders – en of de kabel één dikke ader van dat materiaal gebruikt (een kabel met massieve kern) of een bundel dunnere draden in een meeraderige opbouw: hoe langer de kabel en hoe dunner de geleiders, hoe meer energie er verloren gaat.

Factoren die de prestaties van luidsprekerkabels beïnvloeden

Zoals al vermeld, verliezen alle kabels een deel van het vermogen dat erdoorheen wordt gestuurd – je voelt je luidsprekerkabels misschien niet warm worden, maar het gebeurt wel. Het gevolg is dat je versterker van 100 W met de verkeerde kabel misschien slechts 80–90% van zijn vermogen aan je luidsprekers levert. Je hebt goed betaald voor die watts, dus je wilt dat er zoveel mogelijk bij de luidsprekers aankomt.

De meest voorkomende oorzaak van dat verlies is het eerder genoemde principe ‘te dun, te lang’: ja, het kan wenselijk zijn om dunne kabel te gebruiken voor luidsprekers in een secundaire zone van je huis, waar noch maximaal volume noch ultieme geluidskwaliteit van essentieel belang is, maar voor je hoofdsysteem is het beste advies om kabels te gebruiken die precies lang genoeg zijn om de luidsprekers te bereiken en een verstandige draaddikte hebben. DALI adviseert bijvoorbeeld minimaal 2,5 mm2 voor kabeltrajecten tot 5 m in je luisterruimte, maar als je langere kabels nodig hebt van versterker naar luidsprekers, is het de moeite waard om dikkere kabels van 4 mm2 te overwegen om signaalverlies te beperken.

Met andere woorden: geen superdikke kabels die over de vloer slingeren, maar gewoon degelijk geconstrueerde kabels met een verstandige draaddikte voor wat je nodig hebt. Het is ook goed om te weten dat je in een stereo-opstelling de kabellengtes gelijk moet houden, zelfs als de ene luidspreker dichter bij de versterker staat dan de andere, en overtollige kabel losjes moet opbergen in plaats van strak op te rollen: zo is het effect van de kabels op elk kanaal hetzelfde.

Van welk materiaal moeten kabelgeleiders zijn gemaakt?

Welkom in de wereld van exotische materialen: van koper met verschillende zuiverheidsgraden (uitgedrukt in de hoeveelheid zuurstof in het materiaal) tot verzilverd koper, en van puur zilver tot koolstof, goud of nog ‘geavanceerdere’ materialen. Het klopt dat verschillende materialen, in diverse combinaties, in veel situaties tot andere klankresultaten kunnen leiden. Voordat je echter investeert in luidsprekerkabels – of een ander Hi-Fi-component – raden we je aan om langs te gaan bij je plaatselijke Hi-Fi-specialist, zodat je zelf naar een selectie producten kunt luisteren. Vertrouw op je oren, niet op de marketing.

Veelvoorkomende mythes over luidsprekerkabels

Houd deze eenvoudige feiten in gedachten en je zult beseffen dat er veel verwarring bestaat rond luidsprekerkabels. Dit zijn enkele belangrijke aandachtspunten...

●     Niet alle luidsprekerkabels klinken hetzelfde, ongeacht de draaddikte of kwaliteit. De juiste kabel voor de toepassing levert uitstekende prestaties, maar het gebruik van een te dunne kabel verhoogt de impedantie. Daardoor neemt het vermogen van de versterker om de drivers van de luidsprekers efficiënt aan te sturen af, wat uiteindelijk leidt tot een geluid met losse bas en minder definitie. Het gaat hierbij niet om de ‘klank’ van de kabel, maar om de vraag of deze zijn werk goed doet.

●     Dikkere luidsprekerkabel leidt niet altijd tot betere geluidsprestaties: het heeft zelfs weinig zin om te dikke kabel te gebruiken, omdat dit het geluid niet verbetert en je portemonnee zwaarder belast.

●     Het is altijd het beste om kabel te gebruiken die ontworpen is voor audiotoepassingen en – tenzij je handig bent met een soldeerbout – je dealer de aansluitingen, zoals spades of 4-mm-stekkers, te laten monteren. Deze zorgen niet alleen voor een stevige verbinding tussen luidspreker en versterker, maar maken de kabeluiteinden ook luchtdicht – vooral koper kan na verloop van tijd oxideren wanneer het aan lucht wordt blootgesteld, wat de verbinding beïnvloedt.