Jak opanować równoległe podłączanie głośników: podstawowy przewodnik

Czym jest równoległe podłączanie głośników?

Wiele nowoczesnych wzmacniaczy ma zaciski umożliwiające podłączenie dwóch par głośników, a także przełącznik ‘Speaker A/B’. To wygodna funkcja, jeśli chcesz dodać więcej głośników – na przykład podłączyć je w innym pomieszczeniu lub użyć głośników instalacyjnych do wypełnienia dużej przestrzeni muzyką w tle. Zwykle towarzyszy jej jednak ostrzeżenie, umieszczone w instrukcji obsługi lub w pobliżu zacisków głośnikowych, aby zwrócić szczególną uwagę na impedancję głośników używanych w takiej konfiguracji.

To właśnie oznacza równoległe podłączanie głośników – tutaj pokazano dwa głośniki podłączone do jednego kanału wzmacniacza:

Zauważysz, że przewód jest rozdzielony, aby zasilić oba głośniki, a efektem jest zmniejszenie impedancji o połowę – mówiąc bardzo ogólnie, oporu całego układu głośnikowego. Może to być korzystne, ponieważ prawidłowo zaprojektowany wzmacniacz dostarcza więcej mocy przy niższej impedancji. Zatem w przypadku dwóch głośników 8 omów, niezależnie od tego, czy używasz wzmacniacza z przełącznikiem A/B, czy po prostu prowadzisz dwa przewody z jednego zestawu zacisków do obu głośników, wzmacniacz będzie ‘widział’ impedancję 4 omów.

Jak dotąd wszystko w porządku, ale jeśli używasz głośników o niższej impedancji nominalnej, połączony efekt działania obu głośników może obniżyć impedancję do poziomu, przy którym wzmacniacz zacznie mieć trudności. Większość wzmacniaczy konsumenckich podaje moc wyjściową przy 8 omach, która wzrasta przy obciążeniu 4 omów – w dobrze zaprojektowanych wzmacniaczach moc może się podwoić przy 4 omach. Wynika to głównie z faktu, że impedancja większości głośników nie jest wartością stałą, lecz może zmieniać się wraz z częstotliwością. Dlatego wiele głośników ma podawaną impedancję nominalną oraz niższą wartość impedancji minimalnej.

Zrozumienie impedancji głośników i obsługiwanej mocy 

Może wydawać się logiczne, że niższa impedancja jest korzystna, ponieważ pozwala wzmacniaczowi dostarczyć więcej mocy, a tym samym grać głośniej, ale sprawa nie jest aż tak prosta: upraszczając, im niższa impedancja, tym szybciej energia przepływa ze wzmacniacza do głośnika, a więc tym szybciej musi zostać uzupełniona przez sekcję zasilania wzmacniacza. 

Jeśli energia nie jest uzupełniana tak szybko, jak opuszcza wzmacniacz, stopnie wyjściowe zostaną pozbawione energii i prawdopodobnie zaczną ‘obcinać’ sygnał – dosłownie ścinając szczyty i doliny fali, którą próbują odtworzyć. Jeśli kiedykolwiek zbyt głośno odtwarzałeś muzykę na wzmacniaczu o umiarkowanej mocy, twardnienie brzmienia jest właśnie efektem tego obcinania. Szybko spowoduje ono zadziałanie układu zabezpieczającego wzmacniacza lub, w najgorszym przypadku, uszkodzenie głośników. Silne obcinanie może przegrzać cewki drgające przetworników, a w najgorszym przypadku stopić zwoje przewodu w jednolitą masę. Rezultatem jest niesprawny przetwornik wymagający wymiany.

Dlatego podczas równoległego podłączania wielu głośników do wyjścia wzmacniacza należy zachować ostrożność w kwestii impedancji: wybierz głośniki o impedancji nominalnej 8 omów, a połączenie ich w parę obniży impedancję do 4 omów, z czym poradzi sobie większość wzmacniaczy. Użyj głośników 6- lub nawet 4-omowych, a bardzo prawdopodobne jest, że wzmacniacz przejdzie w tryb zabezpieczenia i wyłączy się – chyba że korzystasz z potężnej końcówki mocy, zdolnej wielokrotnie podwajać moc wyjściową przy każdym zmniejszeniu impedancji o połowę.

Dlatego wzmacniacze z wieloma wyjściami głośnikowymi zwykle zalecają użytkownikowi stosowanie głośników o impedancji 8 omów lub większej, jeśli ma być używana więcej niż jedna para: konstruktorzy wiedzą dokładnie, jak wiele ich wzmacniacz może znieść! 

Taka równoległa konfiguracja głośników, jak już wspomniano, doskonale sprawdza się do odtwarzania muzyki w tle – zarówno z dedykowanymi głośnikami instalacyjnymi ukrytymi w sufitach lub ścianach, jak i po prostu z drugą parą głośników w innym pomieszczeniu, która pomoże wypełnić Twój dom muzyką. Nie oczekuj jednak, że sprawi ona, iż muzyka w głównym systemie będzie głośniejsza: ‘piętrowe’ ustawienie dwóch par głośników prawdopodobnie da bardziej chaotyczne brzmienie. Lepszy efekt uzyskasz dzięki pojedynczej parze głośników o większej skuteczności i/lub znacznie mocniejszemu wzmacniaczowi. 

Szeregowe podłączanie głośników do wzmacniaczy

Szeregowe podłączenie głośników ma odwrotny wpływ na impedancję: wzmacniacz ‘widzi’ teraz łączną impedancję obu głośników, więc para głośników 8-omowych będzie stanowić dla wzmacniacza obciążenie 16 omów, co zmniejszy moc dostarczaną przez wzmacniacz do głośników.

Szeregowe podłączenie głośników ma odwrotny wpływ na impedancję: wzmacniacz ‘widzi’ teraz łączną impedancję obu głośników, więc para głośników 8-omowych będzie stanowić dla wzmacniacza obciążenie 16 omów, co zmniejszy moc dostarczaną przez wzmacniacz do głośników.

Jak widać na powyższym schemacie, sposób podłączenia jest inny: tutaj dodatni zacisk głośnika po prawej stronie – pamiętaj, że pokazano dwa głośniki na jednym kanale wzmacniacza, a nie parę stereo – łączy się z ujemnym zaciskiem drugiego głośnika. Upraszczając, oba głośniki tworzą teraz pętlę, zamiast być w praktyce połączone równolegle.

Jednak złożoność podłączenia takiej konfiguracji może wydawać się zniechęcająca, dlatego w większości systemów wymagających wielu głośników na każdym kanale najpraktyczniejszym rozwiązaniem będzie połączenie równoległe.

Techniki równoległego podłączania głośników

• W całym systemie używaj głośników tego samego typu i modelu: mieszanie różnych głośników spowoduje chaotyczne brzmienie.

• Sprawdź ograniczenia impedancji wzmacniacza i pamiętaj, że użycie dwóch głośników na jednym kanale zmniejszy impedancję o połowę.

• Poświęć czas na poprowadzenie identycznych przewodów głośnikowych do wszystkich głośników, zarówno na jednym kanale, jak i na obu kanałach.

• Wykonaj wszystkie połączenia przy wyłączonym wzmacniaczu, a następnie sprawdź je dwukrotnie przed ponownym włączeniem zasilania.

• Pamiętaj, jak zmniejszenie impedancji o połowę wpływa na działanie wzmacniacza: jeśli podczas zwiększania głośności usłyszysz twardnienie brzmienia, zmniejsz poziom – prawdopodobnie osiągnąłeś granice możliwości systemu.

• Nalej ulubiony napój, zaproś znajomych, włącz muzykę lounge i ciesz się nowo odkrytą, wyrafinowaną atmosferą spotkania!